Bezpieczeństwo i regulacje

Klonowanie głosu AI: czyj jest głos i kiedy potrzebna jest zgoda?

Nieprawomocny wyrok w sprawie Jarosława Łukomskiego przypomina, że syntetyczny głos może naruszać dobra osobiste. Wyjaśniamy, co wynika z prawa, czego wyrok jeszcze nie przesądza i jak bezpiecznie korzystać z voice cloning.

Ilustracja koncepcyjna wygenerowana z wykorzystaniem AI.

Materiał informacyjno-edukacyjny · stan prawny na 14 listopada 2026 r.

Materiał nie stanowi porady prawnej ani oceny zgodności konkretnego użycia głosu z prawem. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 13 listopada 2026 r. jest nieprawomocny; opisujemy go na podstawie relacji z ogłoszenia i ustnych motywów, a nie pełnego pisemnego uzasadnienia. Ocena zależy od celu, kontekstu i podstawy korzystania oraz aktualnego stanu prawa. Przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z prawnikiem.

Poziom: średniozaawansowany

Fakty — mamy źródłaWnioski redakcjiHipotezy do sprawdzenia

Co wydarzyło się w sprawie Jarosława Łukomskiego

13 listopada 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił powództwo lektora Jarosława Łukomskiego przeciwko JFC Polska (sygn. akt XXII GW 724/2025). Sprawa dotyczyła internetowej reklamy, w której wykorzystano wygenerowany przez AI głos łudząco podobny do głosu lektora, bez jego wiedzy i zgody.Źródła ↓

Jak podaje Rzeczpospolita w relacji z 13 listopada 2026 r. (otwiera się w nowej karcie), sąd nakazał usunięcie materiałów i publikację przeprosin. Roszczenia pieniężne uwzględnił częściowo: z żądanych 50 000 zł zadośćuczynienia zasądził 30 000 zł, a z ponad 100 000 zł odszkodowania — 17 280 zł. Wyrok jest nieprawomocny. Nie znamy jeszcze pełnego pisemnego uzasadnienia, dlatego szczegółowe motywy należy traktować jako relację z ustnego uzasadnienia, a nie kompletną analizę orzeczenia.Źródło: Rzeczpospolita — sprawa Łukomskiego

To ważny przykład zastosowania istniejących przepisów do , ale nie oznacza automatycznie, że każda synteza lub podobieństwo głosu jest bezprawne. Znaczenie mają okoliczności, sposób wykorzystania, możliwość identyfikacji osoby, przypisanie jej wypowiedzi i podstawa prawna korzystania.Źródła ↓

Głos jest dobrem osobistym — także przed sprawą z 2026 r.

Ochrona głosu nie pojawiła się dopiero wraz z generatywną AI. W wyroku z 7 marca 2023 r., II CSKP 659/22 (otwiera się w nowej karcie), Sąd Najwyższy wskazał, że głos jest samodzielnym dobrem osobistym, elementem tożsamości fizycznej człowieka. Sąd opisał też sytuację, w której cyfrowe przekształcenie barwy głosu pozwala rozpoznać inną osobę, a następnie fałszywie przypisać jej określone wypowiedzi.Źródło: SN, II CSKP 659/22

Podstawowe ramy ochrony cywilnoprawnej tworzą art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego (otwiera się w nowej karcie), a w określonych przypadkach również art. 448. dóbr osobistych jest otwarty. Ochrona nie jest zarezerwowana dla celebrytów ani zawodowych lektorów — istotna jest ochrona indywidualnej tożsamości człowieka.Źródło: Kodeks cywilny

Nie należy jednak upraszczać tego do hasła „każde użycie czyjegoś głosu wymaga zgody”. Samo utrwalenie głosu i późniejszy sposób dysponowania nim to odrębne kwestie. Ocena prawna zależy od faktów, celu, treści, kontekstu i podstawy korzystania.Źródła ↓

Zgoda na nagranie to nie blankiet na każde użycie

W praktyce warto rozdzielić co najmniej trzy decyzje: zgodę na nagranie próbek, zgodę na stworzenie modelu lub cyfrowej repliki głosu oraz zgodę na generowanie i rozpowszechnianie nowych wypowiedzi. Zgoda na jedną z tych czynności nie powinna być automatycznie traktowana jako zgoda na wszystkie pozostałe.

Dobra umowa powinna określać osobę i głos, dozwolone cele, rodzaje treści, kanały publikacji, terytorium, czas, możliwość sublicencji, zasady wynagrodzenia, przechowywanie próbek i modelu, bezpieczeństwo oraz sposób wycofania lub zakończenia licencji. To praktyczna lista negocjacyjna, a nie zamknięty katalog ustawowych wymogów.

W przypadku głosu stworzonego przez dostawcę narzędzia trzeba sprawdzić, czy jest to głos syntetyczny ogólny, głos licencjonowany, czy model konkretnej osoby. Sama deklaracja , że głos znajduje się w bibliotece, nie zastępuje sprawdzenia warunków licencji i pochodzenia.

AI Act: przejrzystość nie zastępuje zgody

Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (otwiera się w nowej karcie) () w art. 50 wprowadza obowiązki przejrzystości dla określonych systemów i treści. Między innymi dostawcy systemów generujących syntetyczne treści audio, obrazy, wideo lub tekst mają zapewnić ich oznaczanie w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w przepisie.Źródło: AI Act

Podmiot stosujący system, który generuje lub manipuluje obrazem, dźwiękiem lub wideo stanowiącym , ma ujawnić, że treść została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana. Dla utworów lub programów o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym albo fikcyjnym charakterze przepis przewiduje ujawnienie w odpowiedni sposób, który nie utrudnia odbioru ani korzystania z utworu. Odrębny wyjątek dotyczy tekstu publikowanego w celu informowania o sprawach interesu publicznego, jeśli treść przeszła kontrolę człowieka lub redakcyjną, a za publikację odpowiada podmiot ponoszący odpowiedzialność redakcyjną. Zakres obowiązku trzeba oceniać w kontekście konkretnego materiału.Źródła ↓

To dwa różne porządki: oznaczenie syntetycznej treści służy przejrzystości, natomiast przepisy o dobrach osobistych dotyczą m.in. bezprawnej ingerencji w sferę chronioną konkretnej osoby. Oznaczenie nagrania jako wygenerowanego przez AI samo w sobie nie daje licencji na sklonowanie czyjegoś rozpoznawalnego głosu.Źródła ↓

Cztery sytuacje, których nie należy wrzucać do jednego worka

Zwykła synteza neutralnego głosu: korzystanie z głosu wygenerowanego bez naśladowania konkretnej, identyfikowalnej osoby. Nadal trzeba sprawdzić licencję narzędzia, warunki komercyjne i obowiązki przejrzystości.

Głos syntetyczny na licencji: dostawca udostępnia głos na określonych warunkach. Należy sprawdzić zakres licencji, ograniczenia, pochodzenie i to, czy uprawnienia obejmują planowany kanał oraz komercyjne zastosowanie.

Klon konkretnej osoby za zgodą: potrzebna jest udokumentowana zgoda/licencja obejmująca stworzenie modelu i konkretne sposoby użycia. Warto uzgodnić także treści, których nie wolno generować.

Imitacja konkretnej osoby bez zgody: szczególnie ryzykowna, gdy odbiorca może uznać, że osoba rzeczywiście wypowiedziała wygenerowane słowa, a materiał wykorzystuje jej rozpoznawalność, tożsamość lub reputację.

Checklista ZroZoom AI: zanim użyjemy syntetycznego głosu

1. Ustal pochodzenie głosu: własny, neutralny syntetyczny, licencjonowany czy odwzorowujący konkretną osobę.

2. Zachowaj dowód uprawnienia: zgodę, umowę, licencję, wersję regulaminu i datę jej akceptacji.

3. Rozdziel zakresy zgody: próbki, trening modelu, generowanie nowych wypowiedzi, publikacja i wykorzystanie komercyjne.

4. Opisz zakres użycia: cel, treści, kanały, terytorium, okres, wynagrodzenie i możliwość dalszego udostępniania.

5. Nie przypisuj osobie wypowiedzi, których nie wygłosiła, ani nie sugeruj jej poparcia dla produktu, usługi lub stanowiska.

6. Sprawdź obowiązki oznaczania i ujawniania treści syntetycznych, w tym zastosowanie art. 50 AI Act.

7. Zweryfikuj warunki dostawcy, prawa do materiałów wejściowych, zasady przechowywania danych oraz procedurę zgłoszenia i usunięcia materiału.

8. Zachowaj ślad decyzyjny: kto zatwierdził głos, na jakiej podstawie i do jakiego materiału.

Co ten wyrok zmienia — a czego jeszcze nie rozstrzyga

Wyrok z 13 listopada 2026 r. pokazuje, że sąd może zastosować ochronę dóbr osobistych do sytuacji, w której AI generuje głos przypominający konkretną osobę i przypisuje jej treść, której nie wypowiedziała. Jego znaczenie będzie można ocenić pełniej po publikacji uzasadnienia i ewentualnym rozpoznaniu apelacji.

Nie jest to prawomocne orzeczenie ani precedens w rozumieniu systemu common law; nie jest to też samodzielna nowa ustawa o prawie do głosu. W Polsce sądy nie są związane wcześniejszymi orzeczeniami w sposób właściwy systemowi common law. Orzeczenie może jednak być ważnym argumentem i punktem odniesienia w podobnych sprawach.

Dla twórców materiałów edukacyjnych, reklam i głosowych najbezpieczniejsza zasada operacyjna jest prosta: korzystajmy z głosów własnych, odpowiednio licencjonowanych albo używanych na podstawie udokumentowanej zgody; nie zakładajmy, że techniczna możliwość sklonowania oznacza prawo do wykorzystania.

Zastrzeżenie

Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny, nie stanowi porady prawnej ani oceny zgodności konkretnego wdrożenia z przepisami. Ocena zależy od celu, kontekstu i podstawy korzystania oraz aktualnego stanu prawa. Przed podjęciem decyzji dotyczącej konkretnego użycia syntetycznego głosu warto skonsultować się z prawnikiem.

Aktywny warsztat czytelnika

Pod każdą sekcją tego artykułu możesz dopisać własne notatki robocze (wnioski, pytania do zespołu). Zapisują się automatycznie w pamięci Twojej przeglądarki (100% lokalnie) i możesz je w każdej chwili wyeksportować jako plik Markdown (.md) do Obsidiana lub Second Brain.